Τέχνη

Αγγειογραφίες & Τοιχογραφίες

Συχνές αναπαραστάσεις της ελιάς, του ελαιόδεντρου, της συγκομιδής και της παραγωγής του ελαιόλαδου βρίσκουμε στα µελανόµορφα και ερυθρόµορφα αγγεία της αρχαιότητας. Πολλές φορές αµφορείς, πέλικες, αλάβαστροι, λήκυθοι που χρησιμοποιήθηκαν για την μεταφορά ελαιολάδου φέρουν παραστάσεις σχετικές με το θέμα. Αλλά και αγγεία άλλων τύπων, μερικά μάλιστα με εντελώς διαφορετική χρήση από την μεταφορά και αποθήκευση του ελαιόλαδου.minoanΈνας αµφορέας του 530 π.Χ. απεικονίζει το µάζεµα της ελιάς και είναι ο πιο γνωστός στη μελανόμορφη αγγειογραφία. Ερυθρόμορφο πάλι, βρίσκουμε στο Βερολίνο µε αναπαράσταση παραγωγής ελαιόλαδου µε πρωτόλειο τρόπο. Ερυθρόµορφη υδρία του 350 π. Χ. που βρίσκεται στην Πετρούπολη φέρει αναπαράσταση του αγώνα ανάμεσα στην Αθηνά και τον Ποσειδώνα. Η Αθηνά κρατά το δόρυ της, ο δε Ποσειδώνας την τρίαινα ενώ πλαισιώνονται από τη νίκη που κρατά κλαδί από την ιερή ελιά.
Στην Μινωική Κρήτη η ελιά αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του πολιτισμού κι είναι ένα προσφιλές θέμα στην τέχνη. Αποτέλεσε ιερό δέντρο του τόπου για αυτό τη συναντά κανείς σε παραστάσεις, τοιχογραφίες, σε λατρευτικές σκηνές, χρυσούς δακτυλίους, σφραγίδες, σφραγίσματα και σε αγγεία πήλινα και λίθινα. Ακόμη, τους νεκρούς συνόδευαν φύλλα ελιάς από χρυσό, κόσμημα που συμβόλιζε την αθανασία.

Χριστιανική τέχνη
the-agony-in-the-gardenΣτον χριστιανισμό παρότι περίοπτη θέση έχει η άμπελος, η ελιά διατηρεί την ιστορική και συμβολική σημασία της. Στον κατακλυσμό του Νώε το περιστέρι κρατά κλαδί ελιάς, όπως και στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, όπου ο Αρχάγγελος Γαβριήλ κρατά επίσης κλαδί ελιάς. Τέτοιες απεικονίσεις υπάρχουν σε κατακόμβες της Ρώμης, σε μωσαϊκά ή εντοιχισμένα πλακίδια.
Ο Χριστός στον κήπο της Γεσθηµανής κι η Ανάληψη είναι θέματα που πλαισιώνονται από ελιές στα έργα του ∆. Θεοτοκοπούλου. Το όρος των Ελαιών απεικονίστηκε σε ψηφιδωτό στη Ραβένα, στο Μονρεάλε σε μικρογραφίες του Ευαγγελιαρίου του Ροσάνο, σε ανάγλυφα ναών στο Στρασβούργο, τη Βιέννη, αλλά και σε έργα µεγάλων ζωγράφων, όπως του Θεοτοκόπουλου, Κορέτζο, Τιντορέτο, Ντύρερ, Καραβάτζιο, Ρέµπραντ, Γκόγια, Τιέπολο, Φαλκόνε, Ντελακρουά κ.α. Συμβολικές αναπαραστάσεις βλέπουμε στην ελαιοστεφανωµένη Ειρήνη του Λορετζέτι, στη Μυστική Γέννηση του Μποτιτσέλι και στην Ανάληψη του Τιντορέτο, που οι άγγελοι πλαισιώνουν το Χριστό κρατώντας κλαδιά φοίνικα και ελιάς.

Διαβάστε το επόμενο: Υγεία και ομορφιά